Ağız Hijyeni (KRİTİK ÖNEM)
Braketler ve teller plak birikimini kolaylaştırır. Kötü hijyen çürük, beyaz lekeler (demineralizasyon), diş eti iltihabı yaratır—tedavi bittiğinde estetik gülüş yerine çürük dişlerle karşılaşabilirsiniz.
Fırçalama: Günde en az 3 kez (her yemekten sonra), 3-4 dakika, nazikçe. Braketlerin üstü, altı, tel altı özel fırçalama tekniği gerektirir. Yumuşak veya orta kıllı fırça kullanın. Ortodontik diş fırçası (V şekilli kıllar) idealdir.
Diş ipi ve ara yüz fırçası: Günlük diş ipi kullanımı şart (orthodontic floss threader ile tel altından geçirilir). Ara yüz fırçaları tel ve braket arasını temizler.
Florürlü diş macunu ve gargara: Florür diş minesi güçlendirir, çürük riskini azaltır. Ortodonti süresince florür gargara kullanımı önerilir.
Profesyonel temizlik: 3-4 ayda bir diş taşı temizliği şarttır.
Beslenme ve Diyet
Kaçınılması gereken yiyecekler:
- Sert: Fındık, fıstık, çekirdek, sert şeker, buz, elma (bütün ısırma), havuç çubukları → braket kırılması
- Yapışkan: Sakız, karamela, jelatin, kuruyemiş ezmesi → braketlere yapışır, temizlik zor
- Şekerli ve asitli: Kola, gazlı içecekler, şekerli atıştırmalıklar → çürük riski artırır
Tercih edilmesi gerekenler: Yumuşak yiyecekler (çorba, yoğurt, patates püresi, makarna), haşlanmış sebzeler, yumuşak meyveler (muz, kavun), ince dilimlenmiş et/tavuk, yumurta. İlk 3-5 gün hassasiyet yüksek olduğu için daha yumuşak diyet önerilir.
Acil Durumlar ve Sorunlar
Braket veya tel kırılması: Hemen ortodontistinizi arayın, randevu alın. Kırık tel dili veya yanağı yaralıyorsa ortodontik mum ile kapatın (geçici).
Tel batması: Tedavi ilerledikçe dişler hareket eder, tel ucları arkada uzayabilir ve yanağı batırabilir. Ortodontik mum geçici çözümdür, mutlaka kontrol randevusunda tel kesilmelidir.
Lastik kopması: Acil değil, kontrol randevusunda düzeltilir.
Diş eti ağrısı veya şişlik: Kötü hijyen nedeniyle gelişebilir. İltihap varsa tedavi duraklatılabilir, önce diş eti tedavisi gerekir.
Şiddetli ağrı: İlk 2-3 gün hafif ağrı normaldir (ağrı kesici alınabilir). Şiddetli, devam eden ağrı anormaldir—ortodontiste başvurun.
Hasta Uyumu ve Motivasyon
Düzenli kontrollere gitme: Randevuları kaçırmak tedaviyi uzatır, sonucu olumsuz etkiler.
Diyet kurallarına uyma: Sık braket kırılması onarım süresince tedavi duraklar.
Invisalign için disiplin: Plaklar günde 20-22 saat takılmalı, sadece yemek ve fırçalama sırasında çıkarılmalı. Yetersiz kullanım tedaviyi başarısız kılar.
Retainer kullanımı: Tedavi bitince “artık bitti” düşüncesi yanlıştır. Retainer düzenli kullanılmazsa dişler eski pozisyona döner (relaps), tüm emek boşa gider.