20’lik diş, ağızda en son süren azı dişidir ve genellikle 17-25 yaş aralığında çıkar. Çene kemiğinde yeterli yer bulamadığı için sıklıkla gömülü veya yarı gömülü kalır, komşu dişe baskı yapar ve enfeksiyona açık bir cep oluşturur. Bu nedenle 20’lik diş çekimleri, diğer diş çekimlerine göre daha sık cerrahi müdahale gerektirir.
20’lik dişlerin sorun çıkarma sıklığı, çene kemiğinin evrimsel olarak küçülmesine karşın diş sayısının aynı kalmasından kaynaklanır. Çenede dört azı dişine yetecek yer kalmadığında, en son süren bu dişler ya hiç çıkamaz ya da eğik, kısmen görünür şekilde sürer. Bu durum hem dişin kendisinde hem komşu dişte sorunlara yol açar.
Sık karşılaşılan yerleşim sorunları:
Yarı gömülü kalan dişlerde, üzerini örten diş eti dokusu ile diş arasında bakteri birikimine elverişli bir cep oluşur. Bu cep, tekrarlayan iltihaplanmanın en sık nedenidir.
20’lik diş sorunları çoğunlukla ani değil, kademeli belirtilerle kendini gösterir. En sık görülen ilk bulgu, ağzın en arka bölgesinde hissedilen basınç ve hafif şişliktir; bu belirti diş henüz görünür hale gelmeden haftalar önce başlayabilir.
| Belirti | Açıklama | Değerlendirme zamanı |
|---|---|---|
| Ağzın arkasında basınç | Diş etinin altında hissedilen dolgunluk hissi | Birkaç gün içinde geçmezse |
| Diş eti şişliği | Dişin çevresinde kızarıklık ve hassasiyet | Şişlik büyüyorsa |
| Çene açma güçlüğü | Ağzı tam açmada zorlanma | Belirgin kısıtlılıkta hemen |
| Yutkunma güçlüğü | Boğaza yayılan rahatsızlık hissi | Hemen değerlendirilmeli |
| Komşu dişte ağrı | Baskı nedeniyle yan dişte hassasiyet | Kalıcıysa |
| Ağız kokusu | Diş eti cebinde bakteri birikimine bağlı | Fırçalamayla geçmiyorsa |
Belirtilerin hepsinin aynı anda görülmesi gerekmez; tek bir bulgu bile değerlendirme için yeterli bir nedendir. Özellikle çene açma zorluğu ve yutkunma güçlüğü, ilerlemiş bir enfeksiyonun işareti olabileceğinden geciktirilmeden değerlendirilmelidir.
20’lik diş çekimi, dişin varlığından değil yarattığı veya yaratma riski taşıdığı sorundan kaynaklanan bir karardır. Doğru pozisyonda sürmüş, fırçalanabilen ve komşu dişe zarar vermeyen bir 20’lik diş çekim gerektirmeyebilir; bu dişler düzenli kontrolle takip edilir.
Çekim kararını destekleyen bulgular:
Çekim gerektirmeyebilecek durumlar: diş tam sürmüş, karşıt çenede eşleşen dişle birlikte işlevsel olarak çalışıyor, fırçalama ile temizlenebiliyor ve herhangi bir patolojik bulgu yoksa, hekim takip önerebilir. Bu karar yalnızca görsel muayeneyle değil, radyografik değerlendirmeyle birlikte verilir.
20’lik dişin kemik içindeki konumu, kök yapısı ve çene siniriyle ilişkisi çıplak gözle değerlendirilemez. Panoramik film çoğu durumda yeterli bilgi verirken, kökün çene kanalına yakın seyrettiği şüpheli vakalarda üç boyutlu görüntüleme tercih edilir. Bu değerlendirme, çekim planının güvenli şekilde oluşturulmasının ön koşuludur. Görüntüleme yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi için dental tomografi sayfamıza bakabilirsiniz.
20’lik diş çekimi, dişin konumu ve kök yapısının karmaşıklığı nedeniyle standart bir azı dişi çekiminden farklı bir süreç izler. Gömülü veya yarı gömülü dişlerde diş eti kesisi, bazen kemik küçültmesi ve dişin parçalara ayrılarak çıkarılması gerekebilir.
| Özellik | Standart azı dişi çekimi | 20'lik diş çekimi |
|---|---|---|
| İşlem süresi | 15-20 dakika | 30-60 dakika |
| Kesiye ihtiyaç | Genellikle gerekmez | Gömülü vakalarda sık gerekir |
| Kemik küçültme | Nadir | Tam gömülü dişlerde sıklıkla gerekir |
| Dikiş | Genellikle gerekmez | Sıklıkla atılır |
| Beklenen ödem | Hafif | Belirgin, 2-3 gün sürebilir |
| Çene açma güçlüğü | Nadir | İlk günlerde sık görülür |
Alt çenede yer alan gömülü 20’lik dişlerde işlem, üst çeneye göre genellikle daha uzun sürer; bunun nedeni kök yapısının daha derin ve çene siniri hattına daha yakın seyretmesidir.
20’lik diş çekimi sonrası iyileşme, standart çekimle aynı biyolojik süreci izler ancak cerrahi kapsam nedeniyle ödem ve çene açma güçlüğü daha belirgin yaşanır. İlk 48-72 saat bu açıdan en hassas dönemdir.
Bu dönemde genel diş çekimi bakım kurallarının tamamı geçerlidir; sigara kullanımından kaçınma, sert gıdalardan uzak durma ve pıhtının korunması aynı önemi taşır. Bakımın tüm ayrıntıları için diş çekimi sonrası bakım sayfamıza bakabilirsiniz. Ek olarak alt çenede gömülü diş çekimlerinde çene açma egzersizleri ve ılık kompres uygulaması iyileşmeyi destekler.
20’lik diş çekimleri, cerrahi kapsamları nedeniyle pıhtı kaybına bağlı komplikasyon açısından diğer çekimlere göre istatistiksel olarak daha risklidir. Bunun başlıca nedeni, alt çene azı bölgesindeki kemik yapısının kan akımının görece sınırlı olması ve işlem süresinin uzunluğudur.
En sık görülen komplikasyon, çekimden 2-4 gün sonra ortaya çıkan ve klasik ağrı kesicilere yanıt vermeyen şiddetli ağrıdır. Bu tablonun belirtileri, nedenleri ve tedavisi için alveolit sayfamızda ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
Daha az sıklıkla görülen ancak değerlendirilmesi gereken bulgular arasında alt dudak ve çenede geçici uyuşukluk (sinir yakınlığına bağlı), çene ekleminde geçici hareket kısıtlılığı ve komşu dişte hassasiyet sayılabilir. Bu bulguların büyük kısmı birkaç hafta içinde kendiliğinden geriler.
20’lik diş kaynaklı şikayetlerin çoğu planlı bir randevu ile değerlendirilebilir, ancak bazı bulgular gecikmeden başvurmayı gerektirir:
Bu belirtiler, enfeksiyonun çene boşluklarına yayılma riski taşıdığının işareti olabilir ve aynı gün değerlendirme gerektirir.
20’lik diş çekimi ücreti, dişin gömülü olma derecesi, kök yapısının karmaşıklığı ve gereken görüntüleme yöntemine göre değişir. Tam gömülü ve komplike kök yapısına sahip dişlerin çekimi, standart bir azı dişi çekiminden daha kapsamlı bir işlem olduğundan farklı bir değerlendirme gerektirir. Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri gereği tedavi ücretleri web sitemizde yayımlanmamaktadır; size özgü değerlendirme ve ücret bilgisi için polikliniklerimizden randevu oluşturabilirsiniz.
Dent Leon’un altı polikliniğinde de 20’lik diş değerlendirmesi ve çekimi uygulanmaktadır. Gömülü diş vakalarında gerekli görüntüleme ve cerrahi planlama, ilgili birimin bulunduğu poliklinikte yürütülür.
| Poliklinik | Bölge | Detay |
|---|---|---|
| Alsancak | Konak, Alsancak ve çevresi | Alsancak polikliniği |
| Bornova | Bornova, Yeşilova ve çevresi | Bornova polikliniği |
| Bayraklı | Bayraklı ve çevresi | Bayraklı polikliniği |
| Çiğli | Çiğli, Ataşehir ve çevresi | Çiğli polikliniği |
| Mavişehir | Karşıyaka, Mavişehir ve çevresi | Karşıyaka–Mavişehir polikliniği |
| Güzelbahçe | Güzelbahçe ve çevresi | Güzelbahçe polikliniği |
Şiddetli ağrı veya şişlik durumunda size en yakın polikliniğimizi arayarak aynı gün değerlendirme talep edebilirsiniz.
Randevu: Online randevu formu · 0501 344 35 36 · WhatsApp
Tedavinizi gerçekleştirecek diş hekimlerimizi ekibimiz sayfasından inceleyebilirsiniz.
Hayır. Bazı kişilerde 20’lik diş hiç oluşmaz ya da kemik içinde kalıcı olarak gömülü kalır ve hiçbir belirti vermez. Bu durumda düzenli radyografik takip yeterlidir, çekim zorunlu değildir.
İşlemin kendisi 30-60 dakika sürer. Yumuşak doku iyileşmesi 10-14 gün içinde tamamlanır, kemik dolumu ise birkaç ay alır. İlk hafta günlük aktivitelere dönüş genellikle mümkündür.
Genel sağlık durumu uygunsa ve hekim uygun görürse aynı seansta birden fazla 20’lik diş çekilebilir. Bu, toplam iyileşme süresini kısaltan bir yaklaşımdır ancak ilk günlerdeki şişlik ve rahatsızlık daha belirgin olabilir.
Yatar pozisyonda baş bölgesine kan akımının artması, iltihaplı bölgedeki basıncı ve dolayısıyla ağrı algısını yükseltir. Bu, değerlendirme gerektiren bir bulgudur.
Evet. Belirti vermeyen gömülü dişler bile zaman içinde kist oluşumuna yol açabilir. Yılda bir radyografik kontrol önerilir.
